“De hofstad barst dezer dagen uit haar voegen van de naieve bruggenbouwers die, verenigd onder hun vaandeldrager Cohen, in de opmaat naar de verkiezingen de ‘kloof met de burger gaan slechten’. Velen hebben echter allang het sociaal contract, zoals omschreven door de rechtsfilosofen Rousseau en Rawls, met de overheid opgezegd. Grote groepen burgers zijn op drift. Gevolg is dat ons een ernstige sociale loutering - banlieuisme – staat te wachten. Onvermijdelijk, volgens Nietzsche en Von Creveld”.
“Helaas is Albayraks idee toch niet levensvatbaar, en wel om twee redenen. Allereerst is het delegeren van extra verplichtende bevoegdheden aan een (semi) overheidsorgaan teneinde meer efficiëntie en kostenbesparing te realiseren in het verleden nog nooit gelukt. Dit type regelzucht is een onbegrijpelijk Haags perpetuum mobile dat per definitie leidt tot meer bureaucratie, meer rechtszaken en uiteindelijk veel meer kosten. Ten tweede
getuigt het voorstel van een paternalistische minachting tegenover de marktpartijen. Alsof deze niet zelf het beste kunnen bepalen hoe belastinggeld wordt ingezet. Bezuinigen prima,
maar dat zal vanuit de betrokkenen, de (sociale) advocatuur en de Raad voor de Rechtspraak, gerealiseerd moeten worden en niet dwingend door Albayraks kostenverhogend ‘huisartsenmodel’ worden opgelegd. De metafoor loopt trouwens ook al mis. Huisartsen zijn, althans volgens Albayraks ex-kabinetgenoot Ab Klink, een van de economisch minst efficiënte en duurste beroepsgroepen. En hoe charmant het relatief eenvoudige voorstel van Albayrak ook is: ook een klein lek doet een groot schip zinken”.
In de luwte van het Wildersproces start binnenkort voor liefhebbers van de problematiek van de vrijheid van meningsuiting een interessante procedure: de kinderen van I.G. van Maasdijk vs. prof. Cees Fasseur, auteur van het boek Juliana & B ernhard, het verhaal v an een huwelijk. Van Maasdijk was tot 1950 Algemeen Secretaris der Hofhouding en een intimus van koningin Juliana en ZKH. Prins Bernhard is volgens ZKH, hoog spel aan het hof van Zijne Koninklijke Hoogheid, van Jort Kelder en ondergetekende, in het voorjaar van 1950 betrokken geweest bij een staatsgreep tegen de jonge republiek Indonesië en bij daaraan gelieerde wapenhandel. ZKH wilde ‘vice-roy’ worden over Indonesië. Een krankzinnige gedachte? Niet zonder meer. Immers, in de overeenkomst van Lingadjatti was een federatieve ‘gemenebest’ structuur beoogd tussen Nederland en Indonesië onder ceremoniële aanvoering van het Huis van Oranje. De enorme hoeveelheid aan bewijsmateriaal bestaat onder meer uit een omvangrijk marechaussee-onderzoek, rapportages van de Centrale Militaire Inlichtingendienst, correspondentie tussen de secretaris-generaal van het ministerie van Algemene Zaken en minister-president Drees, de dagboeken van Van Maasdijk, tientallen getuigenverklaringen alsmede honderden steunbewijsstukken uit buitenlandse archieven.
Column ZKH
“En dan is daar ineens de moslim-fundamentalist Mohammed Enait die opnieuw een variant van hetzelfde achterlijke loyaliteitsconfl ict poneert. Initieel lachwekkend, maar plotseling bloedserieus door de uitspraak van het Hof van Discipline. Het opstaan voor een rechter heeft er niet mee te maken dat personen gelijkwaardig zijn volgens de Koran, de bijbel of Suske & Wiske. Het opstaan voor de rechter symboliseert dat beide partijen het rechterlijke college accepteren als hoogste gezagsorgaan. Belangrijker: de uitspraak van de rechter wordt gerespecteerd en partijen leggen zich neer bij een voor hen nadelige uitspraak. Door te weigeren op te staan voor de rechterlijke macht, erkent Enait uiteindelijk niet de rechter als hoogste gezag op grond van zijn geloof. Dat het Hof van Discipline juist dit argument accepteert, opent de weg naar een oude pendant in een nieuw jasje: Mohammed locuta, causa fi nita.”
[...] KORTOM, ONZE CONSTITUTIONELE MONARCHIE SCHAADT EEN BEETJE EN BAAT ENE BEETJE. HET HOORT INMIDDELS BIJ HET NEDERLANDSE HISTORISCHE MEUBILAIR. BOVENDIEN KRIJG JE BIJ DEZE STAATSVORM EEN GOUDEN KOETS, ORANJEBITTER EN EEN BEETJE VOLKSVERMAAK. ALTIJD NOG BETER DAN AIR FORCE ONE [...].
Klik hier voor de column
De derde dinsdag in september brengt ons doorgaans de begroting van het ministerie van Justitie. Prima leesstof om bij in te snurken. Dit jaar haalde ik net pagina 38 van de 247 toen mijn oog bleef hangen op de kleine lettertjes onder een fotobijschrift van een financiële tabel, de kleine lettertjes onder de kleine lettertjes. Ik citeer: ‘het niet-juridische verplichte deel op dit beleidsartikel is gereserveerd voor bestuurlijk gebonden uitgaven via diverse subsidiebeschikkingen, onder meer voor de Nederlandse Orde van Advocaten’. De Orde gesponsord door de vijand? Waarvoor dan? Jaarverslag 2008 van de Orde erbij gepakt. Geen verwijzing in de financiële bijlage, geen omschrijving in de staat van baten en lasten, geen toelichting. Wel een grote post ‘overige inkomsten’. Terstond enkele personen gesondeerd. Niemand weet het precies. Het zou om een subsidie gaan voor ‘historisch onderzoek’. De Justitiebegroting van een jaartje eerder erbij gepakt, dezelfde verwijzing. Weer een telefoontje naar de Orde. ‘Jawel, mijnheer Veenendaal’, merkt een hulpvaardige Ordeman op, ‘het klopt dat de subsidieverlening niet in het externe jaarverslag staat, maar gelukkig wel in het interne verslag. Het betreft trouwens een subsidie van H 750.000’. Oef, wat een geruststelling.
De intimiderende wijze waarop de AIVD De Telegraaf heeft aangepakt, daarin gesteund door minister van Binnenlandse Zaken Guusje Ter Horst, is zorgelijk. Volgens mij staat de rechtsstaat ter discussie zodra de overheid geen rekenschap aflegt over vermeend eigen falend optreden, en die weigering baseert op de Wet op de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten. Volgens spaarzame jurisprudentie (HR, 1952) kan informatie die tot stand is gekomen, verzameld of toeziet op, vermeende, strafbare feiten door de overheid gepleegd, geen ‘staatsgeheim’ zijn. Ook om te voorkomen dat strafbare feiten door de staat gepleegd aan parlementaire en journalistieke controle kunnen ontkomen. De informatie die De Telegraaf verzamelde, ziet toe op het, vermeend, opzettelijk onjuist dan wel onvolledig informeren van de Tweede Kamer door de Inlichtingendienst AIVD. Het opzettelijk niet, onjuist of onvolledig informeren van de Tweede Kamer is een ambtmisdrijf. De informatie waarover De Telegraaf beschikt kan daarom niet de kwalificatie ‘staatsgeheim’ hebben. Kwalificaties als ‘streng vertrouwelijk’ zijn wel mogelijk, maar dan zijn niet de opsporingsmiddelen geoorloofd die zijn toegestaan bij openbaring van staatsgeheimen.
Harry Calahan (Clint Eastwood in de film ‘Dirty Harry’, 1971) stelde de volgende legendarische vraag aan een verdachte: ‘I know what you’re thinking. “Did he fire six shots or only five?” Well, to tell you the truth, in all this excitement I kind of lost track of myself. But being as this is a .44 Magnum, the most powerful handgun in the world, and it would blow your head clean off, you’ve got to ask yourself one question: “Do I feel lucky?” Well, do ya, punk? Do you feel lucky, punk?’ Het enorme succes van ‘Dirty Harry’ wordt in filmrecensies verklaard door het karakter van Harry Calahan dat het toonbeeld was van een nihilistische politie-inspecteur die gewelddadig, vastberaden, recht door zee en vooral overtuigd was van zijn eigen gelijk. Een sonarbaken van helderheid en eenvoud in een complexe maatschappij waarin niets zwart-wit is. Hij raakte verstrikt in een rechtssysteem dat hij verachtte. Wilders lijkt op Harry Calahan. Dit is geen politiek correcte vergelijking om Wilders belachelijk te maken, maar om na te gaan wat de gevolgen van een dergelijke houding zijn voor de verdedigingsrechten van verdachten indien hij premier wordt.
“De advocaat maakt onlosmakelijk deel uit van de maatschappelijke elite. In Nederland hebben advocaten tegenwoordig geen politiek-bestuurlijke functies, uitzonderingen als Eberhard van der Laan daargelaten. Natuurlijk is de advocaat niet representatief voor de gehele elite, maar het is symptomatisch dat veel te weinig advocaten – al dan niet tijdelijk – zijn te verleiden tot het vervullen van bestuurlijke functies. Ze zijn maatschappelijk passief. En zolang dat niet veranderd is het schrijven over het ondemocratisch karakter van de PVV niet veel meer dan een politiek correct vluggertje“.
[...] De vrijheid van meningsuiting is een de facto absoluut recht. Conform het huidige wettelijke systeem kan Wilders alles zeggen of schrijven, censuur is niet mogelijk en rechterlijke toetsing vindt ex post plaats. De vrijheid van meningsuiting is niet in het geding noch is sprake van een ‘aanslag’ op dit recht, zoals Moszkowicz betoogt. Inbreuk op dit wettelijke systeem leidt tot censuur ongeacht welk ethisch paradigma de boventoon voert. Recent wilde bijvoorbeeld de PVV een toespraak van Khalid Yassin in Rotterdam vooraf verbieden. Kenmerkend is een moreel-ethisch superioriteitsgevoel ten opzichte van de gevestigde regelgeving: Wilders is ‘God’s gift to freedom’. Zo’n houding is niet per definitie negatief. Iedere aspirant-premier moet in bepaald opzicht de barricaden op gaan voor de verdediging van zijn idealen. [...]
“Bartels is de zelfbenoemde generalissimo van de gedupeerden van beleggingsfraude. Hij profileert zich op basis van zijn solide Legal opinions over beleggingsproducten. Dankzij zijn brieven krijgt hij transparant wat voor andere advocaten troebel blijft. Hij heeft zelfs een richtlijn opgesteld om beleggingsfraude te voorkomen: de Bartels-richtlijn. In de bedrijfspresentatie op zijn website laat hij zich bewonderen door een schnabbelende Chimène van Oosterhout. Belangrijkste wapenfeit aldus Bartels: hij is dé autoriteit op vastgoedgebied met inmiddels honderden tevreden klanten. En Mollie? Dat was Orwells kleine, erg ijdele paardje dat het liefst mooie roze lintjes draagt, suikerklontjes eet en graag door iedereen wordt geaaid.”
Klik hier voor de column!
“Wie verlichting zoekt aan de zijde van de VVD komt eveneens bedrogen uit. Hier overheerst een fundamentalistische liberale opvatting over de persoonlijk, lichamelijke integriteit als het gaat over de donorregistratie. De liberale geloofsovertuiging heeft helaas nogal wat dodelijke gevolgen. Onacceptabel, maar een politieke realiteit. Er rest alleen dit politieke compromis: zodra een persoon geen geregistreerde donor is vanwege zijn persoonlijke geloofsovertuiging, zal deze persoon onder aan de lijst van orgaantransplantatie worden geplaatst. Ieder geloof heeft zo z’n prijs. Prettig kerstfeest.”
Klik hier voor de column
Afgelopen zaterdag wilde ik bij de Rotterdamse boekhandel Selexyz Donner een nieuwe Kluwer Tekst & Commentaar kopen. Tot mijn verbazing staan de T&C’s tegenwoordig niet meer op de boekenplank,maar zijn ze veilig opgeborgen in een afgesloten vitrinekast. Waarom? Omdat deze wetboeken in toenemende mate de winkel verlieten in de tas van rechtenstudenten zonder over de toonbank te zijn gegaan. Geen bepaald verheffende mentaliteit voor toekomstige advocaten. Heeft de algemeen deken dan toch gelijk?
Is een advocaat een latente Johnny Two-times die alleen functioneert onder het waakzame oog der herderlijke gildemeesters? Zijn de ingrijpende, preventieve maatregelen gericht op transparantie en toezicht op de advocatuur onvermijdelijk? De kredietcrisis maakt duidelijk dat falend toezicht catastrofale gevolgen kan hebben. Maar wat niet mag worden vergeten is dat de maakbaarheid van een beroepsgroep door preventief en repressief toezicht slechts beperkt is. De algemeen deken wil bijvoorbeeld een soort vliegende brigades, teams van oud-dekens en accountants die lokale dekens zullen assisteren bij vermoedens van fraude door een kantoor. Daarnaast vormt zich een Kamermeerderheid om, met instemming van de Orde, de Advocatenwet zodanig te wijzigen dat de naam van een advocaat al bij een voorlopige voorziening openbaar gemaakt wordt. Het doel heiligt de middelen.
Hoe lang duurt het na een politieke moord voordat familieleden van dader en slachtoffer samen een biertje kunnen drinken? Tijdens mijn eerste week als advocaat-stagiaire maakte kreeg ik antwoord op die vraag. In het kader van de verplichte cquisitietraining ging ik met twee kantoorgenoten naar het ABN-AMRO tennistoernooi in Ahoy.Ik had net een biografie over Johan de Witt gelezen. Hierin werd de tocht van de Hollandse oorlogsvloot in juni 1667 naar het Engelse Chatham beschreven. In opdracht van raadspensionaris Johan de Witt zochten de Nederlandse schepen de Engelse oorlogsvloot. Die weigerde zich op zee te begeven voor een liniegevecht en waande zich veilig in het winterkwartier, net onder de rook van Londen. Tevergeefs. Hollandse schepen vaarden de rivier de Medway op en vernietigden veel Engelse oorlogsbodems. Als lolletje werd het vlaggenschip de ‘Royal Charles’ mee terug naar Rotterdam gesleept waarvan de achtersteven momenteel nog in het Rijksmuseum prijkt. Read the rest of this entry »
Het is mijn vaste overtuiging dat het recht bestaat om de burger tegen de overheid te beschermen. Bekijk de geschiedenis en de grootste rampen zijn veroorzaakt door overheden, niet door individuele criminelen. Poetin, Bush of Balkenende kunnen veel meer schade aan een rechtstaat aanrichten dan Holleeder of een Hofstadgroep. De uitholling van de rechtsstaat door de overheid met als excuus de strijd tegen ‘georganiseerde criminaliteit’ of ‘terrorisme’ waardoor de rechtspositie van álle burgers verslechtert ten gunste van de overheid is daarom ronduit gevaarlijk.
De recente handelswijze van het OM met betrekking tot advocaat Nico Meijering, die onterecht in relatie werd gebracht met omkoping, is symptomatisch voor een steeds arrogantere overheid. Bewuste karaktermoord. Maar ja, wie durft de degens met Brouwer en Hirsch Ballin te kruisen? In het verleden waren het vaak advocaten die in moeilijke tijden als hoeder van de rechtsstaat optraden. Denk bijvoorbeeld aan Johan van Oldebarnevelt, de landsadvocaat die zich verzette tegen de ongebreidelde macht van prins Maurits en vervolgens op het Binnenhof vakkundig werd onthoofd. In deze traditie zou landsadvocaat Houtzagers zich, met gevaar voor eigen omzet, moeten opwerpen als hoeder van de rechtsstaat. No chance, want Houtzagers is een verstandig man. En verstandige mannen hebben een hypotheek en plakken graag kortingszegeltjes bij Albert Heijn.
Wie dan wel? De algemeen deken? Persoonlijk zou ik hem überhaupt wel eens bij Pauw & Witteman willen zien om zijn verontwaardiging uit te spreken over de afluisterpraktijken van het OM, tegen afschaffing van ne bis in idem, tegen de uitholling van de gefinancierde rechtshulp of tegen trial-by-media zaken zoals Joran van der Sloot. Onze algemeen deken wil graag boegbeeld zijn, maar schittert door afwezigheid met serieuze stellingnamen in het maatschappelijk debat. Logisch, want ook onze algemeen deken is een verstandig man. En verstandige dekens willen liever niet vergeleken worden met bijvoorbeeld de strijdvaardigheid van meester Deconinck, algemeen deken van de wolwevers die tijdens de Guldensporenslag in 1215, againt all odds, het Franse leger voor de muren van Kortrijk in de pan hakten.
Soms moeten verstandige dekens nu eenmaal de slaghamer omgespen en het Haagse grondig uitbenen om te voorkomen dat verworven rechten worden uitgehold. Dus heer Bekkers, wordt het niet eens tijd om het zegelboekje opzij te leggen en de oorlogspen uit het lederen etui te halen? Anders bent u slechts het boegbeeld van de HM Horen, Zien & Zwijgen.
[...] Burggraaf beschikt over ‘solide, keurig uitgebalanceerde eigenwijze kadetjes’. En ik geef toe, op zondag tweemaal een
uur de gereformeerde billen samenknijpen als je van de dominee op je falie krijgt, werpt zo z’n vruchten af. Gods vruchten
welteverstaan. Want Burggraaf werkt hard in het aanzien des Heilands. Altijd oog voor de medemens. Ontroerend was zijn
opmerking in het Nederlands Dagblad dat hij bij het faillissement van Fokker meteen aan al die arme werknemers en hun
gezinnen dacht. De barmhartige Overyaan. Saneer de onderneming, neurie een psalm en alles is vergeven. Heerlijk.[...]
[...]Maar goed, Republikeinen hebben altijd wel een excuus zoals ‘een Koninklijke onderscheiding is geen persoonlijke blijk van waardering van de Koning, maar van het Nederlandse volk’ of ‘een advocaat zweert trouw aan het wettig staatshoofd ongeacht of een Koning of een president is’. Ach gut. Wel de lusten, maar niet de lasten? Pas maar op. Oranje is niet zo vergevingsgezind. Böhler en Van der Laan begeven zich op Argentijns ijs: op het eerste gezicht betrouwbaar, maar voor je het weet ben je spoorloos in de diepte verdwenen. Geblinddoekt en geketend met den hals aan het Hof, zoals Vondel het zei. Ondanks deze tegenstrijdigheden zijn de republikeinse discussies beschaafd en intellectueel van niveau. Geen opruiende teksten dat koningin Beatrix de vrouw is waar Openbaringen vers 18:24 ons voor waarschuwt en geen misplaatst beroep op de vrijheid van meningsuiting [...].
De eerste Nederlander die in Uruzgan om het leven kwam was een jurist. Luitenant-kolonel Jan van Twist, Hoofd Sectie Operationeel Recht bij de Stafgroep Juridische Zaken bij de Koninklijke Luchtmacht. Wat moeten juristen in vredesnaam in Uruzgan, was mijn eerste gedachte. Naïef van mij. Juristen vervullen namelijk een prominente taak. Sterker nog, er bestaat zelfs een juristentekort, gelet op de recente personeelsadvertenties van Defensie in de Mr. en het NJB. Juristen in Uruzgan adviseren bevelhebbers tijdens gevechtshandelingen. Zij geven antwoord op de vraag in hoeverre de inzet van een door een Pantserhouwitser afgeschoten brisantgranaat volkenrechtelijk meer geoorloofd is dan een search & destroy-actie van het Korps Mariniers. Een letterlijke invulling van het begrip ‘Law in action’, zullen we maar denken. Daarnaast zijn in Uruzgan juristen actief die, ver buiten de loopgraven, adviseren over het Afghaanse rechtsherstel. Daar ontmoeten we een oude bekende: Gijs Scholtens. Vermaard (gepensioneerd) arbeidsrechtadvocaat bij Nauta en schrijver van het boek Sun Tzu voor advocaten. In de rang van luitenant-kolonel, met een fraai bijbehorend uniform én wapen, adviseert Scholtens de laatste tijd de lokale autoriteiten in Uruzgan omtrent rechtsherstelvraagstukken. [Zie ook verderop in dit blad, red.] Als een heuse Shackleton meldt Scholtens op zijn weblog dat hij bij zijn werkzaamheden veel heeft gehad aan de wijze lessen van Sun Tzu. Opmerkelijk. Sun Tzu staat namelijk boordevol open deuren, is tijdens bij een proces van rechtsherstel niet toepasbaar en wordt om die reden niet meer op de KMA gedoceerd. In ieder geval heeft Sun Tzu Scholtens weinig geleerd over de problematiek van Siegersjustiz.
De naam Nanne betekent als afgeleide van Johannes: ‘Jahweh is genadig’. Een geruststellende gedachte voor Harm Nanne Brouwer, de voorzitter van het College van procureurs-generaal. Donderdag 20 december 2007 was namelijk gehaktdag voor het Openbaar Ministerie. Aan de gehaktmolen stond rechter Hanneke Lommen-Van Alphen van de Rechtbank Amsterdam. Van de Hells Angels-zaak bleef niet veel meer over dan een schamel pondje half-om-half. Dat was wel wat anders dan de foie gras die het OM ons beloofd had. De rechter verklaarde het OM niet-ontvankelijk, omdat het afgeluisterde telefoongesprekken tussen verdachten en hun advocaten niet had vernietigd. Daarmee had het OM volgens de rechtbank op ‘ernstige en grootschalige wijze de geheimhoudingsrechten van de verdachten en hun verdediging geschonden’. Daarnaast vond de rechter dat het OM ‘een loopje had genomen’ met de rechten van de verdachten en hun raadslieden. De geselprocessie bereikte een dieptepunt met de conclusie dat wat het OM in deze zaak had gepresteerd, het vertrouwen van de rechtspleging in zijn geheel had aangetast. Kort samengevat: three strikes and you’re out.
Blogroll
